Yeme bozuklukları batı toplumlarında özellikle Amerika da ciddi bir problem olarak ele alınır. Son yıllarda ülkemizde de önemsenmeye başlanmıştır. Ülkemizde yeme bozuklukları ile ilgili 14-19 yaş arasındaki kız ve erkek lise öğrencileriyle yapılan bir araştırmada grubun %2,5’inde bulimiya, %2’sinde ise anoreksiya bulunmuştur . Kızlarda erkeklere oranla 8-12-20 kata kadar daha fazla görülür ; nedeni ise ergenlikle birlikte kızların vucudunda olan değişimler ve buna bağlı kilo almadır. Aldığı bu kilolar kişiyi toplum tarafından kabul edilen yada belirlenen ölçülerin dışına çıkarır. Yeme bozuklukları (YB) iki şekilde sınıflandırılır .
Bunlar : Anoreksiya nevroza (AN) ve Bulimia Nevroza (BN)’dir. Aralarındaki en önemli fark anoreksiklerin problemlerinin farkına varamamaları ; bulimiklerin ise bir şeylerin normal olmadığını anlayabilmeleridir. Şimdi bunlardan bahsedelim. blumia nevroza
Anoreksiya nevroza’yı tanıyalım: Kelime anlamı olarak anoreksi iştahsızlık, nevroz ise sinirsel ruhsal kaynaklı problem demektir yani Türkçeye ‘sebebi sinirsel ruhsal olan iştahsızlık durumu’ olarak çevirebiliriz. Genellikle ergenlik döneminde 14-18 yaşlarında başlar. Bu kişiler şişmanlamaktan çok korkarlar. Anoreksikler, kaç kilo olurlarsa olsunlar hep şişman olma korkusuyla yaşar ve ne kadar zayıfladıklarının asla farkına varamazlar. Ayakta duramayacak kadar bile zayıflasalar hastalıklarını göremez ve kendilerini hala şişman hissederler çünkü aynaya baktıklarında ayna onlara sürekli daha fazla incelmesini hala şişman olduğunu söyler. Bu kişiler yavaş yavaş tıpkı intihar eder gibi kendi kendilerinin ölümlerine sebep olurlar. Bu kişilerde sinirlilik , düzensiz ruh halleri , depresif belirtiler, düşük benlik saygısı ve çok sayıda obsesif davranış görülür. Anoreksikler profesyonel bağlamda bir yardımı kabul etmeme eğilimindedirler çünkü bu tür terapilerin onları yalnızca yemeğe zorlayacağını düşünürler. Bu hastalığa yakalananların yaklaşık %20’si hayatlarını kaybederler. manken hastalığı
AN’nin belirli tanı kriterleri vardır; ve şu şekilde sıralanır:
Yaşı ve boy uzunluğu için olağan sayılan en az kiloda ya da bunun üzerinde bir vücut ağırlığına sahip olmayı kabul etmeme.
Beklenenin altında bir vücut ağırlığına sahip olmasına karşın kilo almaktan ya da şişman biri olmaktan aşırı korkma.
Kişinin vücut ağırlığı ya da biçimini algılama biçiminde bozukluk olması, kendini değerlendirmede vücut ağırlığı ya da biçiminin anlamsız bir etkisi olması ya da o sırada vücut ağırlığının düşük olmasının önemini inkâr etme.
Kadınlarda menarş sonrası amenore, yani, en az üç ardışık menstrüel siklusun olmaması.
Bulimia nevroza:
Türkçede öküz açlığı anlamına gelir. Bu hastalar özellikleri çok fazla yemeleridir bu 3000 kaloriden 20000 kaloriye kadar olabilir. Yedikten sonra kilo almamak için yediklerini gizlice çıkarırlar yani kusarlar. Bu hastalık zaman zaman rejim yapan kişilerde görülür. Kişi rejim sırasında çok sevdiği bir şeyi görüp ve çok fazla yedikten sonra pişman olup kusma isteği gösterebilir. Bulimia nevroza da tıpkı aneroksiya nevroza gibi ergenlik döneminde görülür. Bulimia nevroza’nın da belirli tanı kriterleri vardır.
Bunlar :
Yineleyen tıkınırcasına yeme ataklarının olması. Bir tıkınırcasına yeme atağı aşağıdakilerden her ikisi ile belirlidir:
1. Aynı zaman diliminde ve benzer koşullarda çoğu insanın yiyebileceğinden hiç tartışmasız çok daha fazla miktarda olan yiyeceği belirli bir zaman diliminde yeme.
2. Bu atak sırasında yeme kontrolünün kalktığı duyumunun olması.
Kilo almaktan sakınmak için kendisinin yol açtığı kusma, laksatiflerin, diüretiklerin, lavmanların ya da diğer ilaçların kötüye kullanımı, hiç yemek yememe ya da aşırı egzersiz yapma gibi uygunsuz dengeleyici davranışlarda tekrar tekrar bulunma.
Tıkınırcasına yeme ve uygunsuz dengeleyici davranışların her ikisi de 3 ay süreyle ortalama olarak en az haftada iki kez ortaya çıkmaktadır.
Kendini değerlendirirken anlamsız bir biçimde vücudun biçimi ve ağırlığından etkilenir.
Bu bozukluk sadece Anoreksiya Nevroza epizotları (atakları) sırasında ortaya çıkmamaktadır.

Psikolojik Danışman ve Rehberlik Uzmanı Mücahit KAYA

psikolojik danışman ve rehberlik uzmanı mücahit kaya

Doktorunuz Sorun & Öğrenin

“Yeme bozuklukları” Yazısında Yorum Yok

kudanil